Podpis elektroniczny

Podpis elektroniczny to dane elektroniczne powiązane z dokumentem lub innymi danymi, których osoba fizyczna używa do ich podpisania. Pozwala wyrazić wolę zaakceptowania określonej treści w środowisku cyfrowym. Może być wykorzystywany również przez osobę działającą w imieniu firmy. Rodzaj podpisu wpływa na sposób identyfikacji podpisującego, zabezpieczenie treści i skutki prawne dokumentu.

Rodzaj podpisu wpływa na sposób identyfikacji podpisującego, zabezpieczenie treści i skutki prawne dokumentu.

 

Rodzaje podpisów elektronicznych

 

Rodzaj podpisu

Charakterystyka

Zwykły podpis elektroniczny

Podstawowy poziom podpisu. Przykładem może być wpisanie imienia i nazwiska pod wiadomością z zamiarem jej podpisania. Ocena skutków zależy od okoliczności i wymagań dotyczących danej czynności.

Zaawansowany podpis elektroniczny

Jednoznacznie wiąże podpis z osobą, umożliwia jej identyfikację, wymaga wyłącznej kontroli nad danymi do podpisu i pozwala wykryć późniejsze zmiany podpisanej treści.

Kwalifikowany podpis elektroniczny

Podpis zaawansowany, który dodatkowo opiera się na kwalifikowanym certyfikacie i powstaje przy użyciu kwalifikowanego urządzenia do składania podpisu. Urządzenie może być również zarządzane zdalnie przez dostawcę usługi.


Podział ten wynika z rozporządzenia eIDAS.

 

Jakie znaczenie prawne ma podpis elektroniczny?


Kwalifikowany podpis elektroniczny ma w Unii Europejskiej skutek prawny równoważny podpisowi własnoręcznemu. Pozostałym podpisom nie można odmówić skuteczności prawnej ani dopuszczalności jako dowodu wyłącznie z powodu ich elektronicznej postaci lub braku kwalifikowanego statusu.

W Polsce art. 78¹ Kodeksu cywilnego wiąże zachowanie formy elektronicznej z użyciem podpisu kwalifikowanego i zrównuje ją z formą pisemną. Przy konkretnej czynności trzeba uwzględnić wymagania dotyczące jej formy, w tym ewentualną formę szczególną, np. notarialną.

 

Cel biznesowy


Celem biznesowym podpisu elektronicznego jest sprawne finalizowanie dokumentów w postaci cyfrowej, z zastosowaniem poziomu podpisu odpowiedniego do danej czynności.

Firma może połączyć przygotowanie dokumentu, opiniowanie, akceptację i podpisanie w jeden proces. Ułatwia to współpracę między oddziałami, pracownikami zdalnymi oraz kontrahentami znajdującymi się w różnych lokalizacjach.

 

Korzyści


Wykorzystanie podpisów elektronicznych może przynieść następujące korzyści:

  • Szybsze podpisywanie dokumentów - ograniczenie oczekiwania na przesyłanie papierowych egzemplarzy.
  • Współpraca na odległość - możliwość podpisania dokumentu bez osobistego spotkania.
  • Niższe koszty obsługi - mniej wydruków, przesyłek, skanowania i ręcznego przekazywania dokumentacji.
  • Ciągłość cyfrowego obiegu - dokument może przejść od przygotowania do przechowywania w postaci elektronicznej.
  • Łatwiejsza organizacja pracy - podpisanie można powiązać z odpowiedzialnością i kolejnymi etapami procesu.
  • Wygodniejsze korzystanie z dokumentacji - podpisane pliki mogą być przechowywane wraz z informacjami dotyczącymi sprawy.

 

Jak działa podpis elektroniczny w LOGITO?


LOGITO umożliwia włączenie podpisywania do obiegu dokumentu. Producent opisuje współpracę z DocuSign, Autenti i Szafir, a dokumentacja przedstawia również konfigurację podpisów mSzafir i SimplySign przez komponent Szafir SDK. Zakres rozwiązania należy dobrać do wybranej usługi i wymagań dokumentów.

Korzyści z LOGITO

Zagrożenia bez LOGITO

Opiniowanie i akceptacja przed podpisem - dokument przechodzi przez ustalone osoby i etapy.

Do podpisania może trafić plik bez wymaganych uzgodnień.

Integracja z usługami podpisu - podpisywanie można powiązać z procesem obsługi dokumentu.

Przenoszenie plików między osobnymi narzędziami wymaga dodatkowych czynności.

Zapis podpisanego pliku - opisana integracja przez Szafir SDK przewiduje automatyczny zapis dokumentu w LOGITO.

Ręczne odkładanie podpisanych plików sprzyja rozproszeniu dokumentacji.

Etap oczekiwania na podpis - dokumentacja integracji DocuSign opisuje kontrolę zakończenia podpisywania przed przejściem dalej.

Trudniej ustalić, czy podpisanie zostało zakończone i można rozpocząć kolejny etap.

Historia obiegu - możliwość sprawdzenia wykonawców, czynności i dat.

Odtworzenie przebiegu sprawy wymaga przeszukiwania wiadomości i osobnych notatek.

Wspólne repozytorium - podpisany dokument można przechowywać razem z informacjami o sprawie.

Uczestnicy procesu mogą korzystać z różnych kopii dokumentacji.


Opisane funkcje wynikają z możliwości obiegu umów, konfiguracji podpisów i historii dokumentu.

Wskazane zagrożenia dotyczą przede wszystkim ręcznej, rozproszonej obsługi bez LOGITO lub porównywalnego rozwiązania. Rodzaj podpisu i sposób weryfikacji należy ustalić podczas projektowania wdrożenia.

 

Przykładowy proces podpisania umowy w 6 krokach


Po skonfigurowaniu obiegu i wybranej integracji proces może wyglądać następująco:

  1. Przygotowanie dokumentu - wprowadzenie projektu umowy i danych sprawy.
  2. Opiniowanie - zebranie uwag od wskazanych uczestników procesu.
  3. Akceptacja treści - zatwierdzenie wersji przeznaczonej do podpisania.
  4. Przekazanie do podpisu - uruchomienie właściwej akcji i skierowanie dokumentu do podpisujących.
  5. Sprawdzenie zakończenia i wyniku - potwierdzenie złożenia wymaganych podpisów oraz wykonanie ustalonej weryfikacji.
  6. Przechowywanie dokumentacji - zapis podpisanego pliku, informacji o procesie i potrzebnych potwierdzeń.


To przykładowy scenariusz. Szczegółowa obsługa zależy od dostawcy podpisu, konfiguracji integracji i zasad przyjętych w organizacji.

 

Jak przygotować wdrożenie podpisu elektronicznego? 6 kroków

 

  1. Wybierz dokumenty i procesy. Wskaż sprawy, w których podpis elektroniczny usprawni pracę.
  2. Ustal wymagany rodzaj podpisu. Uwzględnij przepisy, postanowienia umowne i charakter czynności.
  3. Określ podpisujących. Sprawdź zasady reprezentacji, pełnomocnictwa i wymaganą kolejność podpisów.
  4. Dobierz usługę i integrację. Zweryfikuj dostępność podpisu dla pracowników i kontrahentów, wymagane aplikacje oraz koszty.
  5. Przetestuj pełny przebieg. Sprawdź podpisanie przez wszystkie strony, odmowę, brak reakcji i problemy techniczne.
  6. Ustal weryfikację i przechowywanie. Określ odpowiedzialność za kontrolę podpisów oraz zachowanie plików i materiałów potrzebnych do późniejszego sprawdzenia.


W pilotażu warto wykorzystać rzeczywiste typy dokumentów i urządzenia używane przez przyszłych uczestników procesu.  

 

Kryteria i ocena

 
Poniższa tabela przedstawia jakościową ocenę wdrożenia podpisów elektronicznych w obiegu dokumentów.

Kryterium

Ocena

Czas wdrożenia

Zależny od wyboru usługi, konfiguracji obiegu, integracji i przygotowania użytkowników.

Wpływ na bezpieczeństwo

Istotny - zależy od poziomu podpisu, identyfikacji użytkownika i kontroli dostępu do dokumentów.

Koszt wdrożenia

Zależny od integracji, certyfikatów, abonamentów i modelu rozliczeń dostawcy.

Kompatybilność z aktualnymi rozwiązaniami

Do weryfikacji pod kątem formatów dokumentów, aplikacji podpisujących i dostępnych integracji.

Oszczędność czasu w organizacji

Potencjalnie duża przy częstym podpisywaniu dokumentów przez osoby w różnych lokalizacjach.

 

Podsumowanie


Podpis elektroniczny umożliwia podpisywanie dokumentów w postaci cyfrowej, a jego rodzaj decyduje o wymaganiach i skutkach prawnych. Szczególne znaczenie ma podpis kwalifikowany, równoważny podpisowi własnoręcznemu.

LOGITO pozwala powiązać podpisywanie z opiniowaniem, akceptacją i przechowywaniem dokumentacji. Wdrożenie wymaga właściwego doboru usługi, konfiguracji procesu oraz ustalenia zasad weryfikacji podpisów.

Najczęstsze pytania

Równoważność skutków z podpisem własnoręcznym eIDAS przyznaje podpisowi kwalifikowanemu. Przy pozostałych podpisach należy ocenić wymagania danej czynności i sposób udokumentowania złożonego oświadczenia.

To odrębne rozwiązania. Podpis zaufany służy przede wszystkim sprawom urzędowym i przypadkom wskazanym w przepisach. Dobierając podpis do umowy biznesowej, trzeba sprawdzić wymagania dotyczące jej formy.

Dostępne są rozwiązania wykorzystujące kartę i czytnik oraz usługi podpisu zdalnego. Wymagania techniczne zależą od dostawcy i sposobu integracji.

Akceptacja jest czynnością w obiegu. Podpis kwalifikowany wymaga zastosowania odpowiedniej usługi, kwalifikowanego certyfikatu i kwalifikowanego urządzenia. Oba etapy należy odpowiednio zaprojektować.

Służy do tego narzędzie walidacyjne. W przypadku podpisu kwalifikowanego kontrola obejmuje m.in. integralność danych, certyfikat i kwalifikowany status podpisu. Wynik może zostać przedstawiony w raporcie z weryfikacji.